Tijdlijn van de geschiedenis
van het Colosseum

Prehistorie

Natuurlijke vijver

Voor de eerste bewoning was het dal waar nu het Colosseum staat een natuurlijke vijver, gevoed door water uit de omliggende heuvels.

508-44 v.Chr.

Republikeins Rome

De Romeinen legden het dal droog en bouwden er huizen, openbare gebouwen en tempels, waarmee het gebied een belangrijk stadsdeel werd.

64 n.Chr.

Grote brand onder Nero

Een enorme brand verwoest grote delen van Rome. Keizer Nero laat daarop de Domus Aurea bouwen, met een kunstmatig meer in het dal.

70-72 n.Chr.

De bouw begint

Keizer Vespasianus wint de grond terug van het meer van Nero en geeft opdracht tot de bouw van het Colosseum.

73-75 n.Chr.

Eerste bouwfase

De bouw van de eerste en tweede verdieping begint. De ovale vorm van travertijn krijgt gestalte.

76-77 n.Chr.

Vooruitgang in de constructie

Het werk aan de bovenste verdiepingen vordert, met gewelven en bogen. De bouw van het hypogeum (de ondergrondse ruimtes) begint.

78-79 n.Chr.

Laatste werk onder Vespasianus

De eerste twee verdiepingen zijn klaar. Het sierwerk wordt aangebracht. Vespasianus sterft in 79 n.Chr.

80 n.Chr.

Inwijding

Keizer Titus wijdt het Colosseum in met 100 dagen spelen, nadat de derde en vierde verdieping zijn voltooid.

81-96 n.Chr.

Voltooiing door Domitianus

Domitianus voltooit de constructie van het Colosseum en voegt het hypogeum toe, de ondergrondse ruimtes voor dieren en gladiatoren.

2e eeuw

Eerste herbouw

Keizer Antoninus Pius liet herstelwerk uitvoeren na een brand die het Colosseum en de omliggende gebouwen had beschadigd.

217

Brand en herstel

Een blikseminslag veroorzaakt brand en zware schade. De herbouw begint onder keizer Macrinus en duurt 30 jaar.

240

Herstel voltooid

Onder keizer Gordianus III wordt de restauratie van het Colosseum voltooid, herdacht op munten met het herstelde bouwwerk.

250

Blikseminslag en herstel

Opnieuw beschadigt een blikseminslag het Colosseum. Keizer Decius laat het nodige herstel uitvoeren.

262

Aardbeving treft Rome

Een verwoestende aardbeving treft Rome en de provincies en beschadigt het Colosseum verder.

404

Laatste gladiatorengevechten

Keizer Honorius verbiedt de gladiatorengevechten. Daarmee eindigt dit tijdperk in de geschiedenis van het Colosseum.

410

Plundering door de Visigoten

De Visigoten plunderen Rome. Het Colosseum raakt verlaten en wordt tijdens de belegeringen gebruikt als begraafplaats.

429

Herstel na de Visigotische plundering

Praefectus Urbi Iunius Valerius Bellicius laat na de Visigotische inval restauraties uitvoeren.

443

Aardbeving en restauratie

Een rampzalige aardbeving treft Rome. Praefectus Urbi Rufius Cecina Felix Lampadius bekostigt het herstel van de arena en de tribunes.

455

Plundering door de Vandalen

De Vandalen plunderen Rome. Het Colosseum loopt tijdens de vijftien dagen durende plundering verdere schade op.

484-508

Laatste antieke restauraties

Praefectus Urbi Decius Marius Venantius Basilius leidt de laatste overgeleverde antieke restauraties, waaronder het ophogen van de arena.

523

Laatste dierenjachten

De laatste venationes, de opgevoerde dierenjachten, vinden plaats in het Colosseum. Daarmee eindigt het gebruik voor openbaar spektakel.

847

Zware aardbeving

Een zware aardbeving onder paus Leo IV richt grote schade aan en tast het Colosseum verder aan.

1084

Bezetting door de Frangipane

De machtige familie Frangipane neemt het Colosseum in bezit en gebruikt het als versterkte woning.

1349

Verwoestende aardbeving

Een aardbeving doet de zuidkant van het Colosseum instorten. Het materiaal wordt later hergebruikt voor andere bouwwerken.

1382

Eigendom van een broederschap

De Arciconfraternita del SS. Salvatore ad Sancta Sanctorum krijgt een deel van het Colosseum in handen en begint het materiaal te verkopen.

1749

Uitgeroepen tot heilige plaats

Paus Benedictus XIV verklaart het Colosseum tot heilige plaats, beschermt het tegen verdere sloop en zet restauraties in gang.

1806-1823

Grote restauraties

Raffaele Stern en Giuseppe Valadier leiden omvangrijke restauraties om het Colosseum te stabiliseren en te behouden.

Jaren dertig

Opgraving en gebruik door Mussolini

Het regime van Mussolini graaft het hypogeum uit en gebruikt het Colosseum als decor voor fascistische parades en bijeenkomsten.

1980

UNESCO-werelderfgoed

Het Colosseum wordt aangewezen als UNESCO-werelderfgoed, als erkenning van de culturele en historische betekenis.

2002

Symbool op de euromunt

Het Colosseum staat afgebeeld op de Italiaanse munt van 5 eurocent, als teken van zijn blijvende nalatenschap.

2007

New7Wonders

Het Colosseum wordt verkozen tot een van de New7Wonders of the World. Dat bevestigt zijn wereldwijde betekenis en aantrekkingskracht.

2011

Sponsoring van de restauratie

Diego Della Valle, topman van Tod's, sponsort een restauratieproject van € 25 miljoen. De omstreden publiek-private samenwerking levert vertraging op.

2016

Eerste fase voltooid

De restauratie van de gevel en de bogen op straatniveau is klaar. Er zijn plannen aangekondigd om de vloeren te vervangen voor culturele evenementen.

2017

Bovenste verdiepingen geopend

De bovenste twee verdiepingen van het Colosseum zijn open voor rondleidingen. Ze tonen de markt en de plekken waar het gewone volk ooit samenkwam.

2020

Gevolgen van covid-19

De pandemie drukt de bezoekersaantallen door reisbeperkingen en lockdowns, maar het onderhoud en het behoud gaan door.

2023

Recordaantal bezoekers

Het Colosseum trekt ruim 12 miljoen bezoekers. Cultuurminister Gennaro Sangiuliano maakt dit bekend tijdens een bezoek met Pasen.

2025

Doorgang van Commodus geopend

De Doorgang van Commodus gaat na restauratie voor het eerst in bijna 2.000 jaar open voor bezoekers. Via deze verborgen keizerlijke gang kwamen keizers ongezien binnen en bereikten zij hun ereloge boven de arena.

2026

Zuidelijke omgangen gerestaureerd

De zuidelijke omgangen zijn gerestaureerd met travertijnbestrating die de plek van verdwenen zuilen markeert. Het project maakt de antieke opzet van de ingangen van het Colosseum weer zichtbaar voor bezoekers van nu.