Kolezyum tarihinin
zaman çizelgesi

Tarihöncesi

Doğal gölet

İnsan yerleşiminden önce, Kolezyum'un bugün bulunduğu vadi, çevredeki tepelerden gelen sularla oluşmuş doğal bir göletti.

MÖ 508–44

Cumhuriyet dönemi Roması

Romalılar vadiyi kuruttu; evler, kamu binaları ve tapınaklar inşa ederek bölgeyi önemli bir kent merkezine dönüştürdü.

MS 64

Neron döneminde Büyük Yangın

Büyük bir yangın Roma'yı harap eder ve İmparator Neron'u, vadide yapay bir göle sahip Domus Aurea'yı inşa etmeye yöneltir.

MS 70–72

İnşaat başlar

İmparator Vespasianus, Neron'un gölünden araziyi geri alır ve Kolezyum'un inşasını başlatır.

MS 73–75

Erken inşa aşaması

Birinci ve ikinci katların yapımı başlar. Travertenden eliptik yapı biçimlenmeye başlar.

MS 76–77

Yapısal ilerlemeler

Üst katlarda çalışmalar ilerler; tonozlar ve kemerler eklenir. Hipojeumun (yeraltı odalarının) inşası başlar.

MS 78–79

Vespasianus döneminde son rötuşlar

İlk iki kat tamamlanır. Süsleme ögeleri eklenir. Vespasianus MS 79'da ölür.

MS 80

Açılış

İmparator Titus, üçüncü ve dördüncü katları tamamladıktan sonra Kolezyum'u 100 gün süren oyunlarla açar.

MS 81–96

Domitianus döneminde tamamlanma

Domitianus Kolezyum'un yapısını tamamlar ve hayvanlar ile gladyatörler için yeraltı odaları olan hipojeumu ekler.

2. yüzyıl

İlk yeniden yapım

İmparator Antoninus Pius, Kolezyum'a ve çevresindeki binalara zarar veren bir yangının ardından onarımlar yaptırdı.

217

Yangın ve onarımlar

Bir yıldırım düşmesi yangına yol açar ve büyük hasara neden olur. Yeniden yapım İmparator Macrinus döneminde başlar ve 30 yıl sürer.

240

Onarımlar tamamlanır

İmparator III. Gordianus döneminde Kolezyum'un restorasyonu tamamlanır; onarılan yapıyı gösteren madenî paralarla anılır.

250

Yıldırım düşmesi ve onarımlar

Bir yıldırım daha Kolezyum'a zarar verir. Gerekli onarımlar İmparator Decius'un gözetiminde yapılır.

262

Roma'yı deprem vurur

Yıkıcı bir deprem Roma'yı ve eyaletlerini etkiler; Kolezyum'a daha fazla zarar verir.

404

Son gladyatör oyunları

İmparator Honorius gladyatör dövüşlerini yasaklar; Kolezyum tarihinde bu dönem böylece sona erer.

410

Vizigot yağması

Vizigotlar Roma'yı yağmalar.  Kolezyum terk edilir ve kuşatmalar sırasında daha sonra mezarlık olarak kullanılır.

429

Vizigot yağmasından sonraki onarımlar

Praefectus urbi Iunius Valerius Bellicius, Vizigot istilasının ardından restorasyon çalışmaları yürütür.

443

Deprem ve restorasyon

Yıkıcı bir deprem Roma'yı vurur. Praefectus urbi Rufius Cecina Felix Lampadius, arena ve taraçalardaki onarımları finanse eder.

455

Vandal yağması

Vandallar Roma'yı yağmalar.  Kolezyum 15 gün süren yağma sırasında daha fazla zarar görür.

484-508

Son antik restorasyonlar

Praefectus urbi Decius Marius Venantius Basilius, arenanın doldurulması da dâhil olmak üzere kayıtlara geçen son antik restorasyonları yürütür.

523

Son hayvan avları

Son venationes, yani düzenlenmiş hayvan avları Kolezyum'da yapılır ve yapının halka açık gösteriler için kullanımı sona erer.

847

Büyük deprem

Papa IV. Leo döneminde şiddetli bir deprem büyük hasara yol açar ve Kolezyum'u daha da yıpratır.

1084

Frangipane ailesinin yerleşimi

Güçlü Frangipane ailesi Kolezyum'un denetimini ele geçirir ve burayı tahkim edilmiş bir konut olarak kullanır.

1349

Yıkıcı deprem

Bir deprem Kolezyum'un güney tarafının çökmesine neden olur. Malzemeler daha sonra başka yapılarda yeniden kullanılır.

1382

Dinî kardeşliğin mülkiyeti

Arciconfraternita del SS. Salvatore ad Sancta Sanctorum, Kolezyum'un bir bölümünü edinir ve malzemesini satmaya başlar.

1749

Kutsal alan ilanı

Papa XIV. Benedictus Kolezyum'u kutsal alan ilan eder; böylece yapıyı daha fazla tahribattan korur ve restorasyonları başlatır.

1806-1823

Büyük restorasyon çalışmaları

Raffaele Stern ve Giuseppe Valadier, Kolezyum'u sağlamlaştırmak ve korumak için kapsamlı restorasyon çalışmalarını yürütür.

1930'lar

Mussolini dönemindeki kazılar ve kullanım

Mussolini rejimi hipojeumda kazı yapar ve Kolezyum'u faşist geçit törenleri ile mitingler için fon olarak kullanır.

1980

UNESCO Dünya Mirası

 Kolezyum, kültürel ve tarihî önemi tanınarak UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınır.

2002

Euro madenî parasındaki simge

 Kolezyum, kalıcı mirasını simgeleyecek biçimde İtalyan 5 sent euro madenî parasında yer alır.

2007

New7Wonders

 Kolezyum, dünyanın yeni yedi harikasından biri seçilir; bu da küresel önemini ve çekiciliğini doğrular.

2011

Restorasyon sponsorluğu

Tod's'un yöneticisi Diego Della Valle, 25 milyon euroluk bir restorasyon projesine sponsor olur. Tartışmalı kamu-özel ortaklığı gecikmelere yol açar.

2016

İlk aşama tamamlanır

Cephenin ve zemin kattaki kemerlerin restorasyonu tamamlanır. Kültürel etkinlikler için zeminlerin yenilenmesi planları duyurulur.

2017

Üst katlar açılır

 Kolezyum'un en üst iki katı rehberli ziyaretlere açılır. Bu katlar, bir zamanlar pleblerin toplandığı alanları ve pazar yerini gösterir.

2020

COVID-19'un etkisi

Pandemi, seyahat kısıtlamaları ve kapanmalar nedeniyle ziyaretçi sayısını azaltır; ancak bakım ve koruma çalışmaları sürer.

2023

Rekor ziyaretçi sayısı

 Kolezyum 12 milyondan fazla ziyaretçi çeker. Kültür bakanı Gennaro Sangiuliano bunu bir Paskalya ziyaretinde duyurur.

2025

Commodus Geçidi açılır

Commodus Geçidi, restorasyonun ardından yaklaşık 2.000 yıl sonra ilk kez ziyaretçilere açılır. Bu gizli imparatorluk koridoru, imparatorların görülmeden girip arenanın üzerindeki şeref locasına ulaşmasını sağlıyordu.

2026

Güney ambulatuvarları restore edilir

Güney ambulatuvarları, kaybolan sütunların izlerini gösteren traverten döşemeyle restore edilir. Proje, Kolezyum'un antik giriş geometrisini bugünün ziyaretçileri için yeniden kazandırır.